Κατηγορίες
Εργασίες Κοινωνία Κόσμος Πολιτισμός

Το επαναστατικό κίνημα των Muckrakers: Ray Stannard Baker

https://gr.pinterest.com/pin/505458758150889888/

Σε μια εποχή όπου η είδηση επιβαλλόταν να είναι κάθε άλλο παρά υπέρ-αποκαλυπτική, οι Muckrakers έρχονται να σπάσουν τα δεσμά της στεγνής δημοσιογραφικής κάλυψης και να συνδυάσουν την ιδιότητα της αξιοπιστίας με τη σπίθα που θα έπρεπε να προκαλεί η πληροφορία. Οι Muckrakers, δικαίως θεωρούνται πρόδρομοι της ερευνητικής δημοσιογραφίας. Όπλο τους;  Η έρευνα. Σαν άλλοι ντεντέκτιβς αναζητούσαν να φέρουν στο φως την αλήθεια με σκοπό να εκθέσουν τα σκοτεινότερα μυστικά διεφθαρμένων πολιτικών προσώπων, εταιρειών και ιδρυμάτων στο κοινό, στις απαρχές του 20ου αιώνα (1890 – 1920). Το μέσο από το οποίο βοηθήθηκαν και προώθησαν το υλικό τους υπήρξε το περιοδικό McClure’s, προοδευτικό σε μια Αμερική όπου  ο αφιλτράριστος  δημοσιογραφικός λόγος θεωρείτο απαγορευμένος. Η δράση των Muckrakers είχε θετικό αντίκτυπο στις μετέπειτα κοινωνικές και δημοσιογραφικές εξελίξεις.

Οι «σκανδαλώδεις» λεπτομέρειες του κινήματος

Η Αμερικανική χρήση του όρου περιγράφει τους Muckrakers ως δημοσιογράφους που «σκάβουν στα βαθιά για τα δεδομένα» ή  αυτούς που επιθυμούν να προκαλέσουν σκάνδαλο. Σε μια προσπάθεια να μεταφραστεί στα ελληνικά, η έννοια του Muckraking αναφέρεται ως «σκανδαλοθηρία». Ο όρος χρησιμοποιείται για πρώτη φορά από τον πρόεδρο της Αμερικής Theodore Roosevelt σε ομιλία του το 1906. Ο Roosevelt δανείστηκε ένα χωρίο του θρησκευτικού έργου του John Bunyan με τίτλο «Η πρόοδος του προσκυνητή», που αναφερόταν στον «Άνθρωπο που έσκαβε στην λάσπη με την τσουγκράνα…Ο οποίος κοιτούσε μόνο κάτω», δίνοντας μια υποτιμητική χροιά στο έργο των νεοσύστατων δημοσιογράφων.

Το έργο των Muckrakers πηγάζει από το έργο της λεγόμενης «κίτρινης δημοσιογραφίας». Η «κίτρινη δημοσιογραφία» επιθυμούσε να εξιτάρει τους αναγνώστες της με ειδήσεις «τσέπης», πουλώντας με αυτόν τον τρόπο περισσότερες ειδήσεις με κάθε είδους προκλητικού περιεχομένου. Στα χνάρια της βάδισαν και οι Muckrakers, που όμως ήταν πολιτικά ενημερωμένοι και σκοπός των οποίων υπήρξε η αποκάλυψη της ατόφιας αλήθειας για την εξυπηρέτηση του κοινωνικού γίγνεσθαι που δεν ήταν σε θέση να συνειδητοποιήσει τη διαφθορά που επικρατούσε.

Η ανάδυση του Muckraking σηματοδοτήθηκε από την έκδοση του περιοδικού McClures (18931929). Το περιοδικό ιδρύθηκε από τον εκδότη S.S.McClure, ο οποίος σε αντίθεση με πολλούς, δεν απαιτούσε από τους συγγραφείς του να παραδίδουν όσο πιο γρήγορα γίνεται τα άρθρα τους, αλλά τους παραχωρούσε όσο χρόνο αυτοί χρειάζονταν για την αναλυτική έρευνα των θεμάτων τους. Τα θέματα στα οποία επικεντρώνονταν οι Muckrakers αφορούσαν την αστική φτώχεια, τις επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, την παιδική εργασία και το εμπόριο λευκής σαρκός.

Ray Stannard Baker

O Baker ήταν ένας κορυφαίος Αμερικανός δημοσιογράφος, ικανός δοκιμιογράφος και σταυροφόρος της λογοτεχνίας, ο οποίος πίστευε και στόχευε στην κοινωνική μεταρρύθμιση. Γεννημένος το 1870 στο Lansing του Michigan και απόφοιτος του Michigan State Agricultural College το 1889, εγγράφηκε στη νομική σχολή πριν στραφεί στην λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία, την οποία και ποτέ δεν τελείωσε.

Ξεκίνησε την καριέρα του ως συντάκτης στην εφημερίδα Chigaco News-Record το 1892. Αυτό τον εισήγαγε στη δυστυχία των χιλιάδων άπορων και άστεγων που ζούσαν στους δρόμους του Chicago και τον ευαισθητοποίησε σε θέματα αδικίας εις βάρος μειονοτήτων. Το 1897 άρχισε να εργάζεται για το περιοδικό McClure’s, για το οποίο έγραψε μια σειρά από εκτεταμένες, συναρπαστικές αποκαλύψεις που αφορούσαν πιεστικά κοινωνικά ζητήματα, όπως το άρθρο του με τίτλο «The Right To Work». Το άρθρο δημοσιεύτηκε το 1903 και αφορούσε τις συνθήκες του ανθρακωρυχείου, την απεργία των εργατών εκεί, την κατάσταση όσων δεν απέργησαν και τους κινδύνους των αγροτών που δούλευαν στο ανθρακωρυχείο χωρίς να έχουν κάποια σχετική εκπαίδευση.

Αξιοσημείωτη η δήλωση που του έκανε ο πρόεδρος Roosevelt, λέγοντάς του: «Με έχεις εντυπωσιάσει με την αξιόλογη επιθυμία σου να είσαι ειλικρινής, αποδεσμευμένος από την υστερία, και με τον ζήλο που διαθέτεις ώστε να λες την αλήθεια παρά να γράφεις κάτι που απλά θα εντυπωσιάσει».

Το πιο σημαντικό του έργο αποτέλεσε αυτό με τίτλο «Following The Color Line» (1908),  μια σειρά πέντε άρθρων τα οποία αναφέρονταν στην διάκριση εις βάρος των Αφροαμερικανών της εποχής του, καθιστώντας τον ως τον πρώτο εξέχοντα δημοσιογράφο που εξέτασε το φυλετικό χάσμα της Αμερικής. Ακόμη, ασχολήθηκε με ζητήματα όπως η πολιτική ηγεσία, το λιντσάρισμα (θανάτωση) και η φτώχεια.

Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι ερευνητές δημοσιογράφοι αντιτάχθηκαν στην περιγραφή τους ως “Muckrackers” και έπειτα αποσπάστηκαν από το McClure’s, μαζί με αυτούς και ο Baker,  παίρνοντας τον έλεγχο του  American Magazine. Αν και το περιοδικό αυτό αφορούσε επίσης θέματα muckraking, ο Baker μπήκε σε μια νέα φάση της ζωής του. Ασχολήθηκε με δύο νέους τομείς, γράφοντας φιλοσοφικά δοκίμια χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «David Grayson» και με την παραγωγή της επίσημης βιογραφίας του προέδρου Wilson.

Η έρευνα των Muckrakers κέντρισε το δημόσιο ενδιαφέρον μέσω άρθρων που κατέκριναν την πολιτική εξαχρείωση, βιομηχανικά μονοπώλια και ανέντιμες εργασίες διάφορων επιχειρήσεων και συνέβαλαν στην ταυτόχρονη εξέλιξη της έρευνας, δίνοντας όλο και περισσότερες αφορμές στο δημοσιογραφικό πεδίο να «σκάψει» εκεί όπου οι υποψίες δεν γέμιζαν το μάτι. Οι Muckrakers ήταν κοινωνικά ανήσυχοι δημοσιογράφοι που με την θαρραλέα τους στάση επηρέασαν καθοριστικά το χώρο της ερευνητικής δημοσιογραφίας, της οποίας η σημερινή πρόοδος προέρχεται από αυτούς.