Κατηγορίες
Ειδήσεις Κοινωνία Κόσμος

«Eλλάδα: Πύλη προς την ελπίδα ή καθαρτήριο ψυχών;»

Των Νικόλαου Πετρίδη , Κόκορης Ευστρατίας, Μπάραλη Άννας.

Πηγή ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ: Ανατροπή σκάφους γεμάτο πρόσφυγες-μετανάστες στα ανοιχτά της Λιβύης.

Προσέγγιση της Washington Post για το προσφυγικό ζήτημα.

« Η προσφυγιά είναι στο αίμα μας»

     Είναι γνωστό στην αρχαία ιστορία του τόπου μας, ότι η ελληνική επικράτεια και οι περιοχές των παραλίων της Μ. Ασίας και της Μαύρης Θάλασσας κατοικήθηκαν από τους Πελασγούς, ινδοευρωπαϊκά φύλα που μετανάστευσαν από άλλες περιοχές και θεωρούνται οι πρόγονοι των σημερινών Ελλήνων. Στην μακρόχρονη ιστορία μας, υπήρχαν αρκετοί περίοδοι μετακινήσεων πληθυσμών τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι λόγοι διαφορετικοί πάντα και αυτό μας κάνει να διαχωρίσουμε τον όρους πρόσφυγας και μετανάστης που στις ημέρες μας, πήραν διάσταση λόγω του προσφυγικού ζητήματος, που απασχολεί την Ελλάδα και την Ε.Ε. τα τελευταία χρόνια. Οι πρόσφυγες είναι άτομα τα οποία διαφεύγουν από ένοπλες συρράξεις ή διώξεις. Η κατάσταση στην οποία βρίσκονται είναι συχνά τόσο επικίνδυνη και δύσκολη που αναγκάζονται να διασχίσουν εθνικά σύνορα για να αναζητήσουν ασφάλεια σε γειτονικές χώρες. Τέτοιοι ήταν και οι Έλληνες του Πόντου, της Μ. Ασίας, της Αν. Θράκης και της Β. Ηπείρου που εκδιώχθηκαν από τις εστίες τους. Μεγάλο ποσοστό του σημερινού πληθυσμού, είναι απόγονοι αυτών των προσφύγων. Οι μετανάστες επιλέγουν να μετακινηθούν, όχι εξαιτίας κάποιας άμεσης απειλής δίωξης ή θανάτου, αλλά κυρίως για να βελτιώσουν τη ζωή τους αναζητώντας καλύτερες εργασιακές συνθήκες ή σε κάποιες περιπτώσεις, για να ενωθούν με μέλη της οικογένειάς τους που βρίσκονται ήδη στο εξωτερικό, όπως επίσης για εκπαιδευτικούς ή άλλους λόγους. Αυτοί είναι οι Έλληνες που μετακινήθηκαν στην Γερμανία, τις Η.Π.Α., Αυστραλία και αλλού για τους παραπάνω λόγους, αλλά και αυτοί που ήρθαν στην Ελλάδα. Έλληνες και ξένοι από τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες και την Αλβανία την δεκαετία του ’90. Το προσφυγικό ζήτημα στην χώρα μας, είναι πλέον από τα φλέγοντα θέματα. Ενδιαφέρον προκαλούν οι θέσεις της εφημερίδας Washington Post για το προσφυγικό στην χώρα μας, τι οποίες αναφέρουμε εκτενώς παρακάτω.

ΠΗΓΗ iefimerida.gr: Πρόσφυγες του Πόντου το έτος 1922.

«Το σκάνδαλο του αιώνα»

     Έχει καιρό που η εφημερίδα άφησε το «στίγμα» της στο χώρο της δημοσιογραφίας. Όμως,  αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί χωρίς τη συμβολή δύο  Αμερικανών ρεπόρτερ,  ονόματι Bob Woodward και Carl Bernstein, οι οποίοι έδωσαν μάχη για τον εντοπισμό αλλά και το ξεσκέπασμα του σκανδάλου Watergate. Αποτέλεσμα; Η παραίτηση του τότε προέδρου των Η.Π.Α, Nixon.  Ιδρυμένη το 1877 κι έχοντας απολάβει 47 βραβεία Πούλιτζερ, η Washington Post έχει κατακτήσει έναν αξιέπαινο τίτλο. Το υλικό της δύναται να κοινοποιηθεί σε πολλές γλώσσες. Έτσι, διάφορα μέσα του ελληνικού τύπου σχολιάζουν ή αναφέρουν άρθρα της εφημερίδας που αφορούν το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα, ανάμεσά τους η Καθημερινή, το Βήμα, η Ολυμπία κ.ά. Μέσω  της συνέντευξης του στην εφημερίδα «Washington Post» τον Σεπτέμβριο του 2019, ο νυν πρωθυπουργό της χώρας, Κυριάκος Μητσοτάκης, ερωτάται για την προέλευση των μεταναστών που έχουν εισέλθει στην Ελλάδα από τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν καθώς και την άποψή του για το τότε σχέδιο του δεύτερου να στείλει χιλιάδες Σύριους πρόσφυγες βρισκόμενους  εν καιρώ πολέμου, στην Ευρώπη, δεδομένου πως η Ελλάδα θα αποτελέσει την εισαχθείσα χώρα.  Ο ίδιος δηλώνει «πρέπει να υπάρξει κατανομή των βαρών. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι η Ελλάδα θα φέρει το βάρος της διαχείρισης αυτού του προβλήματος από μόνη της και ότι άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν θα δεχτούν ούτε έναν πρόσφυγα. Αυτό δεν είναι δίκαιο». Διαμηνύει στους ευρωπαίους ηγέτες ότι  «δεν μπορεί να συνεχιστεί η κατάσταση ως έχει. Είναι προφανές τι συμβαίνει. Η Τουρκία προσπαθεί να χρησιμοποιήσει το μεταναστευτικό ως μοχλό ώστε να πιέσει την Ευρώπη και να επιτύχει παραχωρήσεις». Κατηγορεί την Ευρώπη ότι αγνοεί το πρόβλημα και ζητά τη συνεργασία της για τη λύση του. Μιλά για τα κυκλώματα διακίνησης λαθρομεταναστών, ενώ καλεί ξένους επενδυτές στην Ελλάδα. Απαντά διπλωματικά στις κατηγορίες για κατασπατάληση της οικονομικής βοήθειας που δέχτηκε η Ελλάδα από την ΕΕ, σύμφωνα με τις οποίες  εκατοντάδες προσφυγόπουλα είναι στο κρύο και έχουν κακή διατροφή. Τέλος, δηλώνει την αισιοδοξία του για μια διαφορετική Ελλάδα μετά από τέσσερα χρόνια!

«Στον βωμό των συμφερόντων»

    Σύμφωνα με τον Άρεφ Αλομπέιντ,  Δρ. της Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας, Ειδικό σε Θέματα Μέσης Ανατολής,  «το προσφυγικό έχει μετατραπεί σε ακήρυχτο – σιωπηλό πόλεμο μεταξύ παραγόντων του διεθνούς συστήματος ή στη μεγαλύτερη σύγκρουση συμφερόντων στο όνομα των προσφύγων. Η κάθε πλευρά το χρησιμοποιεί για να πετύχει κάποιο στόχο».  Οι διαστάσεις του προσφυγικού ζητήματος «κρύβουν» διεθνή συμφέροντα των χωρών που εμπλέκονται, όπως για παράδειγμα αυτά της Τουρκίας, Ρωσίας, Συρίας, Ιράν, Ευρωπαϊκής Ένωσης κ.λ.π και φυσικά των αμέτρητων Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Όλα στο βωμό του κέρδους. Οι ζωές αθώων παιδιών; Στο βωμό του κέρδους κι αυτές!  H ζήτηση για ανειδίκευτο και χαμηλά αμειβόμενο ανθρώπινο δυναμικό, η αναποτελεσματική  μεταναστευτική πολιτική της Ελλάδας που επιτρέπει να ενισχυθεί το φαινόμενο της παράνομης μετανάστευσης, η αδυναμία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης να εφαρμόσει ένα αυστηρό καθεστώς απομάκρυνσης των εισερχομένων που παραμένουν και μετά τη λήξη της άδειας εισόδου και η ανάπτυξη της τεχνολογίας που επιτρέπει τη διάδοση των πληροφοριών για τα πλεονεκτήματα απασχόλησης στην Ελλάδα αλλά και την καθημερινή τους ζωή, είναι μερικοί από τους λόγους για τους οποίους οι πρόσφυγες προτιμούν την Ελλάδα.




«At a refugee camp north of Athens, families seeking asylum live in makeshift housing, with tarps thrown over plywood. (Myrto Papadopoulos for The Washington Post)»

 «Θ’ αντέξει η Ψωροκώσταινα;»

     Στην Ελλάδα, συγκεντρώθηκε μεγάλος αριθμός παρανόμων μεταναστών που εργάζονται στην παραοικονομία, πολλοί εκ των οποίων εμπλέκονται συχνά με το οργανωμένο έγκλημα και γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης από συνδικάτα τύπου μαφίας. Διεθνή οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα αναλαμβάνουν την διακίνηση των λαθρομεταναστών με τεράστια οικονομικά οφέλη.. Η χώρα μας, άρχισε να «σηκώνει» το μεγαλύτερο βάρος της αντιμετώπισης των λαθρομεταναστευτικών ροών, διά μέσου των θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων. Η ελληνική δημόσια διοίκηση δεν είναι σε θέση να ανταποκριθεί, ίσως γιατί δεν έχει την ανάλογη εμπειρία. Η κατάσταση επιδεινώνεται με το κλείσιμο των συνόρων από ευρωπαϊκά κράτη. Χιλιάδες εγκλωβισμένοι πρόσφυγες επιχειρούν να βρουν τρόπο να συνεχίσουν την πορεία τους προς τις χώρες προορισμού τους. Τα θύματα στο Αιγαίο; Εκατοντάδες! Διαταράχθηκε, μεταξύ άλλων,  η ήπια τουριστική ανάπτυξη των νησιών του Βορείου Αιγαίου π.χ Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως, Λέρος, λόγω του μεγάλου πλήθους των προσφύγων που φιλοξενούν και   που έχουν δει τα φώτα της δημοσιότητας στον ελληνικό και ξένο τύπο. Πολύ συχνά, δημιουργούνται εντονότατες συγκρούσεις μεταξύ προσφύγων, ντόπιων και της ελληνικής αστυνομίας. Η χώρα συνεχίζει να βρίσκεται σε βαριά οικονομική ύφεση, η ανεργία εκτινάσσεται, η οικονομική δραστηριότητα συρρικνώνεται, οι μισθοί καταρρέουν και οι ανάγκες σε εργατικό δυναμικό μηδενίζονται. Παρ’ όλα αυτά, οι προσφυγικές ροές συνεχίζονται!

Μigrants try to get through border fencing between Turkey and Greece.» (Bulent Kilic/AFP via Getty Images)

 «Η Ελλάδα σε πόλεμο»

      Στις 28 Φεβρουαρίου 2020 περίπου 20.000 πρόσφυγες και μετανάστες αναπτύχθηκαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο, μετά από ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης, ότι επιτρέπει με το άνοιγμα των συνόρων της, να περάσουν προς τα σύνορα της Ελλάδας και επομένως της Ε.Ε. Ήταν η αντίδραση μετά από τον θάνατο 33 τούρκων στρατιωτών στο Ιντλίμπ από ρωσοσυριακές δυνάμεις. Η μεταφορά τους έγινε με ναυλωμένα ταξί και λεωφορεία. Η αντίδραση της ελληνικής πλευράς ήταν άμεση, με την κινητοποίηση στρατού και αστυνομίας. Σύντομα στο τελωνείο των Καστανιών, ομάδες νεαρών μεταναστών που προσπαθούσαν να εισέλθουν στην ελληνική πλευρά, ήρθαν αντιμέτωπες με δακρυγόνα της ελληνικής αστυνομίας. «Είναι εισβολή, έχουμε πόλεμο», λένε οι Έλληνες ντόπιοι κάτοικοι. Η Washington Post , αντιλαμβάνεται ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί το προσφυγικό ως μοχλό πίεσης για έξτρα χρηματοδότηση και πίεση προς την Ελλάδα. Απεναντίας δείχνει και το «ανθρωπιστικό» της προσωπείο, αναφέροντας την σκληρότητα των Ελλήνων. Την ίδια προσέγγιση στα γεγονότα είχαν και άλλα διεθνή ΜΜΕ. «Βρισκόμενος ο ίδιος στην παρέμβρια περιοχή των Φερών, έβλεπα τις όλο και περισσότερο επιθετικές διαθέσεις των μεταναστών , που οπλίζονταν από τούρκους στρατιώτες με φωτοβολίδες, δακρυγόνα και άλλα αντικείμενα. Μιλώντας μ’έναν Σύριο που πέρασε το ποτάμι με την οικογένεια του, μου είπε «ότι οι τούρκοι μας ξεγέλασαν»! «Μας είπαν ότι ανοίξαν τα σύνορα»! Ήταν δάσκαλος στο Χαλέπι, αλλά αναγκάστηκαν να φύγουν λόγω των βομβαρδισμών. Τους δώσαμε φαγητό, νερό, κουβέρτες και μας ευχαρίστησαν για την βοήθεια». Άλλοι που πέρασαν στην μεριά μας, κατηγορούσαν την Ελλάδα, λέγοντας μας ότι είναι υποχρέωση της χώρας μας να τους δεχτεί!  Λίγες μέρες μετά κυκλοφόρησαν fake news από τα τουρκικά ΜΜΕ για τον θάνατο μετανάστη από ελληνικά πυρά. Κάτι τέτοιο δεν συνέβει αποδεδειγμένα, αλλά για λίγες ώρες ήταν κάτι που έγινε πιστευτό στα ξένα μέσα. Η κρίση έληξε με την αποχώρηση των μεταναστών και των προσφύγων τον Απρίλιο.

ΠΗΓΗ voria.gr: Από τα επεισόδια στο τελωνείο στην περιοχή Καστανιές Έβρου.

«Η ‘προβληματική’  Ελλάδα, αποθήκη ψυχών»

Είναι σχεδόν εύλογο να υποθέσουμε χωρίς έρευνα πως η εφημερίδα έχει κάνει μια ολιστική εξέταση του προσφυγικού ζητήματος της χώρας και παραθέτει αμερόληπτα τα δεδομένα της. Όμως, όπως είθισται σε κάθε μεγάλο ή μικρό μέσο ενημέρωσης, η W.Post χρησιμοποιεί και μια ποικιλία συγκινησιακού συντακτικού για να επικοινωνήσει το μήνυμά της στη συνείδηση του κοινού. Ίσως με αυτόν τον τρόπο καταφέρνει να παρουσιάσει μια υποκειμενικότητα ως πάγια κατάσταση, δείχνοντας εμμέσως τη στάση της στο συγκεκριμένο ζήτημα. Από μακροσκελείς τίτλους με συγκρίσεις ανάμεσα στον ισχυρό και τον αβοήθητο με την παρουσία αρνητικά φορτισμένων επιθέτων και σχημάτων λόγου έως αθώα ειρωνεία για μια εθνική αδυναμία, οι δημοσιογράφοι της εφημερίδας δεν διστάζουν να δημιουργήσουν κλίμα «δυσφορίας» και από τις δύο πλευρές: τους εν κινδύνω πρόσφυγες και την Ελλάδα ως ανήμπορη εκ φύσεως χώρα υποδοχής αυτών. Παρ’ όλα αυτά, δεν παραλείπεται η έμφαση σε δηλώσεις καταπονημένων προσφύγων που εγκλωβίστηκαν εν αγνοία τους ή και όχι σε HotSpots, ενώ η χώρα μας απλώς «δεν είναι σε θέση» να απλώσει σταθερό χέρι βοηθείας και επαναπαύεται στη μοιρολατρία. Στα σχετικά ρεπορτάζ και άρθρα, σπανίως έως καθόλου αναγνωρίζεται η κρατική προσπάθεια και η αναταραχή που προκαλεί ένα τέτοιο φαινόμενο για την ομαλή οικονομική, κοινωνική και ψυχική ευημερία της χώρας, με έναν υπερπληθυσμό προσφύγων που συνεχώς αυξάνεται. Έτσι, ο αναγνώστης ωθείται στο να ταθεί υπέρ των δεινοπαθούντων και ίσως να αποκτήσει συναισθήματα οργής προς την χώρα που όχι μόνο δείχνει να αδιαφορεί προς την ευημερία τους μα που ακόμη χειρότερα, τους «κακομεταχειρίζεται».

An Afghan couple prepare food outside their tent.
(Photos by Giorgos Moutafis for The Washington Post)

 «Ερμηνεύοντας τους αριθμούς»

Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ :

  • 37.000 άνθρωποι ημερησίως, εγκατέλειπαν το σπίτι τους κατά το 2018
  • Τα 4/5 των προσφύγων ζουν σε χώρες που γειτνιάζουν με τις χώρες καταγωγής τους
  • Τα 2/3 των προσφύγων παγκοσμίως προέρχονται από μόλις πέντε χώρες.

    Η Ελλάδα διαφέρει από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που υποδέχθηκαν πρόσφυγες, όπως αποδεικνύει  έρευνα η οποία εκπονήθηκε από την «Ipsos Greece», για τον οργανισμό «More in Common». Οι οργανώσεις «Solidarity Now»4 και «Human Rights 360»,5 συνέβαλαν στη διεξαγωγή της έρευνας, σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 2.000 ενηλίκων, εστιάζοντας στο αίσθημα της εθνικής ταυτότητας και τις απόψεις των Ελλήνων για το προσφυγικό ζήτημα. Σύμφωνα με την έρευνα αυτή οι Έλληνες:

       Νιώθουν θυμό για τους πολιτικούς ηγέτες και αμφιβάλλουν για τα οφέλη της μετανάστευσης.

       Είναι θετικότερη η στάση της ελληνικής κοινωνίας προς μετανάστες και πρόσφυγες.

       Το 64% δηλώνει ότι, ως χριστιανική χώρα, η Ελλάδα πρέπει να βοηθάει αυτούς που εισέρχονται στην Ευρώπη ως μετανάστες.

       Το72% θεωρεί ότι οι πρόσφυγες πρέπει να έχουν την ευκαιρία να διατηρήσουν τις παραδόσεις τους.

       Καταγράφεται μικρή υποστήριξη για εθνικιστικές ιδέες, όπως πχ. η επιστροφή ασυνόδευτων ανηλίκων στις χώρες καταγωγής τους.

       Το 57% των Ελλήνων δεν πιστεύει στην «συμβατότητα» Ισλάμ και ελληνικής κοινωνίας.

Η μελέτη εντοπίζει επίσης έξι διαφορετικές ομάδες στον ελληνικό πληθυσμό. Η μία κατηγορία αποδέχεται τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, δύο άλλες αντιτίθενται (Εθνικιστές Διαφωνούντες – Ανήσυχοι Διαφωνούντες), ενώ στο 62% ανήκουν οι  Μετριοπαθείς Ανθρωπιστές-Ενστικτωδώς Πραγματιστές – Αποστασιοποιημένοι Συντηρητικοί. Στο νέο πολυπολιτισμικό περιβάλλον, η διαπολιτισμική μεσολάβηση αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα και λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ του γηγενούς πληθυσμού και του προσφυγικού ζητήματος.

 «Η άνοδος των άκρων»

      Στην παρατεταμένη περίοδο φθοράς των ευρωπαϊκών αξιών, των ιδανικών, του πολιτισμού, της πολιτικής και γενικότερα της κοινωνίας, ήρθε να προστεθεί και το αγκάθι του προσφυγικού ζητήματος. Σε μια Ευρώπη πολυπολιτισμική και φιλόξενη που θέλουν να πλασάρουν οι ηγέτες της, δεν μπορεί να γίνει ανεκτή αυτή η όχι και τόσο ομαλή εισροή μεταναστών και προσφύγων. «Καθώς η ΕΕ αγωνίζεται να μειώσει την αντίσταση των ακροδεξιών λαϊκιστών δημαγωγών, που πρεσβεύουν τον ευρωσκεπτικισμό, η μοναρχία των Αψβούργων της Αυστροουγγαρίας, που διαλύθηκε πριν από 100 χρόνια, επανεμφανίζεται ως σημαντικό ιστορικό προηγούμενο», γράφει η Washington Post. Η αμερικανική εφημερίδα κάνει ιστορική αναδρομή και σημειώνει μεταξύ άλλων ότι επιθυμία της Αυστροουγγαρίας και της ΕΕ ήταν η συνένωση διαφορετικών εθνικών ομάδων στο πλαίσιο μιας ενιαίας πολιτικής δομής. «Αν και το τέλος του κομμουνισμού στην ανατολική Ευρώπη πρόσφερε μια ευχάριστη πολιτική ανάπαυλα, επανεμφανίστηκαν στην περιοχή λαϊκιστές, ξενοφοβικοί και ανελεύθεροι πολιτικοί», εκτιμά. Εδώ η αμερικανική εφημερίδα, δίνει οδηγίες πως να σωθεί η Ε.Ε. Βέβαια έτοιμη τροφή στην εφημερίδα, έδωσε και το σενάριο που ακούγεται για το δημογραφικό πρόβλημα λόγου του γερασμένου πληθυσμού της Ε.Ε. και ότι θα το λύσουν οι νέοι μετανάστες. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων σε πολλές χώρες, όπως στην Αυστρία, την Ελλάδα, την Ολλανδία, την Ουυγγαρία όπου κυβερνά με τον Βίκτορ Όρμπαν – γνωστό για τις εθνικιστικές και ξενοφοβικές του θέσεις-, ήταν κάτι που ξεκίνησε χρόνια πριν και σίγουρα δεν ήταν ο πρώτος λόγος οι μετανάστες, αλλά οι πολιτικές της Ε.Ε. κυρίως στην οικονομία. Η αμερικανική εφημερίδα βέβαια, αγνοεί μάλλον «εσκεμμένα»  πως με την είσοδο των μεταναστών, εισέρχονται και ισλαμιστές τρομοκράτες, οι οποίοι είναι πυρήνες και σύνδεσμοι του Ισλαμικού Χαλιφάτου. Η οργισμένη λαϊκίστικη ρητορική των ακροδεξιών κομμάτων, βρήκε επομένως πρόσφορο έδαφος στα εκλογικά ακροατήρια, με κύριο σύνθημα ότι το Ισλάμ δεν έχει θέση στην Ευρώπη.

ΠΗΓΗ ΕΘΝΟΣ: Η άνοδος του Χίτλερ, σημερινοί συσχετισμοί με την άνοδο ακραίων πολιτικών φαινομένων.

 «Ποιός φταίει τελικά;»

       Η συντηρητική Washington Post, τολμά και κάνει υποδείξεις σε Ελλάδα και Ε.Ε. για την λύση του προσφυγικού. Ούτε λίγο ούτε πολύ εκφέρει την γνώμη να καλοδεχτούμε τους πρόσφυγες και τους μετανάστες σε μια ενιαία εθνοτική και πολιτική δομή. Επικρίνει την ελληνική πολιτική, για σκληρές συμπεριφορές αλλά και άθλιες συνθήκες των δομών φιλοξενίας, ενώ ταυτόχρονα κατονομάζει την Ελλάδα χρεοκοπημένη χώρα, που δεν μπορεί να φροντίσει τους πολίτες της. Υπάρχει δόση αλήθειας σε όλ’αυτά, όμως η «απειλή» του προσφυγικού έχει πρωτίστως πολιτικό χαρακτήρα και έπειτα ανθρωπιστικό. Οι «σταυροφορίες ειρήνης» των Η.Π.Α. στην Μέση Ανατολή αλλά και ο δάκτυλος τους μαζί με την Ε.Ε., στην περιβόητη «Αραβική Άνοιξη», ενεργοποίησαν ένα κύμα μετανάστευσης και προσφυγιάς. Έτσι επωφελήθηκαν  οι εκατοντάδες των τζιχαντιστών που βρήκαν τρόπο εισόδου στην Ε.Ε., οι διακινητές όπλων, οργάνων και ανθρωπίνων ψυχών. Μαύρο κι αδήλωτο χρήμα στην αγορά δηλαδή. Χώρες όπως η Τουρκία ασκούν πιέσεις και απειλούν για περισσότερα χρήματα, χρησιμοποιώντας το προσφυγικό ως μοχλό πίεσης στα γεωπολιτικά τους σχέδια. Η απορρόφηση των προσφύγων και των μεταναστών από την χώρα μας, η άρνηση των εταίρων μας να μοιραστούν το βάρος θα επιφέρει εκρηκτικές καταστάσεις μελλοντικά. Οικονομικά προβλήματα που οδηγούν στην υπογεννητικότητα, φέρονται ως ο λόγοι που πρέπει να υποδεχτούμε τους μετανάστες, διότι θα μας «σώσουν» δημογραφικά. Χωρίς θέσεις εργασίας, υποδομές και συνεχή χρηματοδότηση αυτό δεν μπορεί να γίνει. Οπότε «οι απάνθρωποι Έλληνες» που αναφέρει η Washington Post -οι οποίοι έχουν σώσει χιλιάδες ανθρώπους στην θάλασσα αλλά και από την πείνα- πρέπει να βρουν τρόπο να τους ενσωματώσουν στην κοινωνία τους. Η ανθρωπιστική της προσέγγιση και μόνο δυστυχώς, δεν μπορεί να ακυρώσει τις πολιτικές ευθύνες των δυτικών κυβερνήσεων. Για την χώρα μας, σε έρευνα Διεθνούς Ινστιτούτου για την ανθρωπογεωγραφία του κόσμου το 2008, η πρόβλεψη ήταν πως το 2030 το 35% του πληθυσμού θα είναι μουσουλμάνοι. Κάποιοι ήξεραν για εμάς πριν από εμάς!

Κατηγορίες
Ειδήσεις Κόσμος

“Αγκάθι ή όχι το προσφυγικό για την Ελλάδα”;

Το “προσφυγικό” ζήτημα σύμφωνα με την Αμερικανική εφημερίδα των “New York Times”.

“Πρόσφυγες σε βάρκα στο Αιγαίο”:Μία από τις 10 εμβληματικότερες φωτογραφίες στη 30χρονη πορεία του φωτορεπόρτερ, Γιάννη Μπεχράκη.

Υπάρχουν εφημερίδες κι εφημερίδες σε όλον τον κόσμο που καλύπτουν το θέμα του προσφυγικού στην Ελλάδα, από Ευρωπαϊκές μέχρι υπερατλαντικές, κυρίως, Αμερικάνικες. Μία από αυτές, αρκετά πασίγνωστη όχι μόνο στη χώρα της, αλλά και πολύ πιο πέρα από αυτή, είναι η Αμερικανική εφημερίδα των «New York Times».Πριν, ωστόσο, περάσουμε στο κυρίως θέμα του ρεπορτάζ, χρήσιμο είναι να δούμε το ιστορικό πλαίσιο της εν λόγω εφημερίδας. Έτσι, το αρχικό όνομα της ήταν New York Daily Times με ημερομηνία ίδρυσης 18 Σεπτεμβρίου 1851. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1857 η εφημερίδα συντομεύει το όνομά της κι επίσημα ονομάζεται από τότε “New York Times”. Συνολικά έχει στη κατοχή της 130 βραβεία Pulitzer, περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη εφημερίδα παγκοσμίως. Έτσι, κατατάσσεται 18η στον κόσμο σε κυκλοφορία και 3η στις ΗΠΑ μετά από την USA Today και τη The Wall Street Journal. Πληροφοριακά αναφέρουμε ότι έχει ειδικό ένθετο για τις ειδήσεις σε όλη τη γη τους New York Times International ( NYTI). Είναι μια αγγλική εφημερίδα που εκτυπώνεται καθημερινά σε 38 τοποθεσίες στον κόσμο και πωλείται σε πάνω από 160 χώρες. Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε και τη συνεργασία που διατηρεί με διεθνείς αλλά κι εθνικές εφημερίδες άλλων χωρών. Μέσα σ’ αυτές συμπεριλαμβάνεται και η συνεργασία της με την ελληνική εφημερίδα «Καθημερινή».

Το κτήριο των κεντρικών γραφείων των New York Times στην πόλη Μανχάταν της Νέας Υόρκης/ ΗΠΑ/ 08 Δεκεμβρίου 2008/ φωτογραφία Justin Lane.
«Πώς παρουσιάζουν οι New York Times το προσφυγικό θέμα στην Ελλάδα; Με αντικειμενικό ή υποκειμενικό τρόπο»;

Οι New York Times στο σύνολο των άρθρων τους προσεγγίζουν το θέμα, κυρίως, από πλευράς των προσφύγων. Έτσι, στα άρθρα τους υπάρχει πληθώρα αναφορών από μαρτυρίες προσφύγων για το πώς η χώρα μας τους αντιμετωπίζει.Πρόκειται για προσωπικές μαρτυρίες που προσπαθούν να πείσουν τον αναγνώστη. Κοντά σε αυτές βρίσκει κανείς μαρτυρίες κι άλλων προσώπων, όπως δικηγόρων υπεράσπισης, Ευρωπαίων αξιωματούχων κι ερευνητών διεθνούς αμνηστίας. Δεν λείπουν, ωστόσο, κι εκείνες των διεθνών ή μη κυβερνητικών οργανώσεων υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παρακολούθησης μεταναστευτικών σκαφών στο Αιγαίο. Χαρακτηριστικά είναι και τα ντοκουμέντα αναφοράς από Τουρκικής ακτοφυλακής ή συνοριακής φύλαξης. Σε ότι αφορά μαρτυρίες από Ελληνικής πλευράς στο σύνολό τους αυτές είναι λιγότερες. Έτσι, μοιάζουν να υπάρχουν, προκειμένου να τηρηθούν κανόνες δημοσιογραφικής δεοντολογίας που έχουν να κάνουν με την αντικειμενική κάλυψη των γεγονότων. Ώστε, οι New York Times προσπαθούν με το κάλυμμα της αντικειμενικότητας να εκφράσουν υποκειμενικές τους απόψεις πάνω στο θέμα.

«Οι New York Times διαχωρίζουν το προσφυγικό σε δυο βασικές περιόδους».

Στην 1η περίοδο, πριν 5 χρόνια, αναφέρονται στη γενναιοδωρία των Ελλήνων απέναντι στους πρόσφυγες που προτάθηκαν για το το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης το 2016. Πρόκειται για δυο εμβληματικές μορφές του εθελοντικού κινήματος των πολιτών στο Αιγαίο που υπερασπίστηκε το δικαίωμα των προσφύγων στη ζωή. Ο λόγος για την 85χρονη γιαγιά της Συκαμνιάς Λέσβου, Αιμιλία Καμβύση και τον 40χρονο ψαρά, Στρατή Βαλιαμό. Οι δυο τους υπήρξαν Έλληνες εθελοντές που με τις πράξεις τους σημάδεψαν την παγκόσμια κοινότητα για το δράμα της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής κρίσης. Σε αντίθεση με την πρώτη περίοδο έρχεται η 2η, των 5 τελευταίων χρόνων, όπου αναφέρονται στη σκληρή στάση της Ελλάδας έναντι των προσφύγων από πλευράς πολιτών και κυβέρνησης. Χαρακτηριστικό είναι το άρθρο που δημοσιεύουν στις 14 Αυγούστου 2020. Τίτλος του άρθρου «Λαμβάνοντας σκληρή γραμμή, η Ελλάδα επιστρέφει τους μετανάστες εγκαταλείποντάς τους στη θάλασσα». Σύμφωνα μ’ αυτό από τον περασμένο Μάρτιο τουλάχιστον 1072 αιτούντες άσυλο ρίχτηκαν στη θάλασσα από Έλληνες αξιωματούχους σε 31 απελάσεις. Αποδεικτικά στοιχεία για τα παραπάνω δίνουν τρεις ανεξάρτητοι επιτηρητές, δυο ακαδημαϊκοί ερευνητές και η Τουρκική ακτοφυλακή. Το ίδιο άρθρο περιλαμβάνει συνεντεύξεις επιζώντων από τις απελάσεις που έγιναν. Χαρακτηριστική είναι μιας 50χρονης Σύριας, δασκάλας της Najma Al-Khatib. Σε δήλωσή της τόνισε:«Έφυγα από τη Συρία για φόβο βομβαρδισμού, αλλά, όταν συνέβη αυτό, εύχομαι να πέθαινα από βόμβα».  

Η Najma Al- Knatib αφού διασώθηκε στις 27 Ιουλίου στα Τουρκικά χωρικά ύδατα σε μια φωτογραφία που διατέθηκε από την τουρκική ακτοφυλακή.
«Πώς παρουσιάζουν το θέμα στο σύνολό τους οι ξένοι ανταποκριτές των New York Times»;

Κοινή παρουσιάζεται να είναι η γραμμή πλεύσης των ξένων ανταποκριτών της εφημερίδας πάνω στο προσφυγικό ζήτημα. Στα άρθρα τους υπογραμμίζουν το γεγονός ότι η Ελλάδα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και δεν σέβεται τα δικαιώματα των προσφύγων. Τοποθέτησή τους είναι ότι η Ελλάδα, ιδίως με τα γεγονότα στον Έβρο, κλείνει τα σύνορά της από θάλασσα και στεριά. Παράλληλα αναπτύσσει τον στρατό της πυροδοτώντας μια ρητορική πολέμου ενάντια στην Τουρκία, την οποία κατηγορεί ότι ενορχηστρώνει εισβολή. Σε άρθρο της, μια ξένη ανταποκρίτρια των New York Times, αναφέρεται στα γεγονότα που σημειώθηκαν στον Έβρο τον περασμένο Μάρτιο. Χαρακτηριστικά υπογραμμίζει ότι η αντίδραση των απλών Ελλήνων πολιτών σχετίζεται άμεσα με το θέμα της εθνικής επαγρύπνησή τους. Έτσι, αναφέρει ότι ακόμη και στις καλύτερες στιγμές Ελλάδα- Τουρκία είναι τεταμένοι γείτονες. Και συνεχίζει λέγοντας: ” Η σημερινή σύγχρονη Ελληνική Δημοκρατία κάποτε κυβερνούνταν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το έτος 2021 σηματοδοτεί τη 2η εκατονταετία του πολέμου ανεξαρτησίας της Ελλάδας από τη Τουρκία. Πρόκειται για ένα θεμελιώδες γεγονός στην ιστορία της χώρας που διδάσκεται στα σχολεία ενισχύοντας εθνικά τις συνειδήσεις των Ελλήνων πολιτών”.

«Ποια είναι τα μηνύματα των φωτογραφιών στα άρθρα των ξένων ανταποκριτών της εφημερίδας των New York Times».

Κατά κύριο λόγο, μέσα από τις φωτογραφίες τους οι ξένοι ανταποκριτές κάνουν επίκληση στο συναίσθημα του αναγνώστη. Με αυτόν τον τρόπο η κατάσταση του προσφυγικού ζητήματος γίνεται ακόμα, πιο δραματική και τραγική. Χαρακτηριστικές, λοιπόν, είναι οι φωτογραφίες εκείνες που άντρες πρόσφυγες κρατούν στα χέρια τους παιδιά επιχειρώντας να περάσουν τα σύνορα. Ωστόσο, δεν λείπουν κι εκείνες που παιδιά μαζί με τους γονείς τους βρίσκονται μπροστά σε συγκρούσεις προσφύγων με την αστυνομία. Αρκετές, όμως, είναι κι εκείνες όπου βάρκες προσφύγων επαναπροωθούνται μέσα στη θάλασσα ή δεν επιτρέπεται ο ελλιμενισμός τους. Αυτό, συνήθως, συμβαίνει σε άρθρα που μιλούν για τη σκληρή στάση της χώρας μας έναντι του προσφυγικού. Στο σύνολό τους, ωστόσο, οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες, ως επί το πλείστον, από ξένους φωτορεπόρτερ και λιγότερο από αντίστοιχους Έλληνες. Γενικά, το περιεχόμενο των φωτογραφιών είναι ανάλογο με τη στάση που κάθε φορά τηρεί η χώρα μας έναντι του προσφυγικού.

Στην εικόνα πρόσφυγες βρίσκονται προσαραγμένοι στη διάβαση του Pazarkule (συνοριακή πύλη απέναντι από το συνοριακό σταθμό των Καστανιών) Πίστωση …..The New York Times.
«Με ποιόν τρόπο παρουσιάζουν οι ελληνικές εφημερίδες τις αναφορές που κάνουν οι New York Times στα άρθρα τους για το προσφυγικό». 

Με καθαρά αντικειμενικό τρόπο παρουσιάζουν οι ελληνικές εφημερίδες τις αναφορές που κάνει στα άρθρα της η εφημερίδα για το προσφυγικό. Πάντα παραπέμπουν στο άρθρο αναφοράς της εφημερίδας, ενώ σε αυτές βρίσκει κανείς εκάστοτε τοποθετήσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης πάνω στο θέμα. Ωστόσο, όταν τα άρθρα προς την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα επικριτικά, δεν λείπουν και οι χαρακτηρισμοί από πλευράς ελληνικών εφημερίδων. Έτσι, «απαράδεκτο» χαρακτηρίστηκε από ελληνική εφημερίδα άρθρο που καταγγέλλει ότι οι ελληνικές αρχές εγκαταλείπουν πρόσφυγες ανοικτά των θαλάσσιων συνόρων. Σε άλλο δημοσίευμά της η αμερικανική εφημερίδα μιλά απαξιωτικά για τη χώρα μας με αφορμή τις συνθήκες κράτησης των προσφύγων σε αυτό. Το συγκεκριμένο άρθρο με τίτλο «Είμαστε σαν τα ζώα: μέσα στο ελληνικό κέντρο κράτησης για μετανάστες» προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από πλευράς ελληνικών δημοσιευμάτων. Σ’ αυτά γίνεται λόγος για μη φιλικό κλίμα που τρέφει η αμερικανική εφημερίδα για τη χώρα μας. Έτσι, υπογραμμίζεται ότι δεν χάνει ευκαιρία προκειμένου να εκμεταλλευτεί κάθε μεμονωμένο περιστατικό που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά της στις αχρείαστες βολές του ελληνικού λιμενικού κοντά σε φουσκωτή βάρκα με μετανάστες θέμα το οποίο είχε θίξει πρώτη η ελληνική εφημερίδα Militaire.gr από την πρώτη στιγμή που είχε γίνει αντιληπτό.

Στην εικόνα φωτογραφισμένο από δορυφόρο το κέντρο κράτησης προσφύγων σύμφωνα με τους New York Times.
«Τι λένε στο σύνολό τους οι ξένες εφημερίδες για το θέμα και κατά πόσο μπορεί να επηρεάζονται από αναφορές που κάνουν στα άρθρα τους οι New York Times».

Γενικά ο διεθνής τύπος κάνει εκτενή αναφορά σε άρθρα του για το προσφυγικό ζήτημα στη χώρα μας εμπλέκοντας σε αυτό και τη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για όσα σχετικά με το θέμα αναφέρουν σε άρθρα τους οι New York Times. Για παράδειγμα, η Αγγλική εφημερίδα Guardian σε άρθρο της επικαλείται δημοσιεύματα της Αμερικανικής εφημερίδας για παράνομες επαναπροωθήσεις προσφύγων από ελληνικής πλευράς. Το συγκεκριμένο άρθρο φέρει τον τίτλο: «Η πολιτική της Ελλάδας για τους πρόσφυγες είναι φονική – Αποτελεί ευθύνη όλης της Ευρώπης». Σε αυτό η Guardian τονίζει την τάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διεκδικεί μόνο τα δικά της συμφέροντα σε βάρος «ζωνών απομόνωσης», όπως χαρακτηρίζει μεταξύ άλλων και τη χώρα μας. Μια άλλη εφημερίδα η Γερμανική Franfurter Rundschau τονίζει ότι «η Ελλάδα αρνείται τακτικά μια παράνομη συμπεριφορά των αρχών της απέναντι στο προσφυγικό» σύμφωνα με δημοσιεύματα των New York Times. Παράλληλα επισημαίνει το γεγονός ότι η Γερμανική Κυβέρνηση δεν θέλει να απαντήσει δημόσια για το θέμα των ελιγμών της ελληνικής ακτοφυλακής που θέτουν σε κινδύνους μετανάστες, επειδή φοβάται αρνητικές επιπτώσεις στις διμερείς σχέσεις Γερμανίας- Ελλάδας.

« Είναι ή όχι το προσφυγικό αγκάθι για τη χώρα μας»;   

Ολοκληρώνοντας την αναφορά μας στο προσφυγικό ζήτημα, σύμφωνα με την εφημερίδα των New York Times, εκείνο που εύλογα συμπεραίνει κανείς είναι ότι σε ένα μεγάλο βαθμό το εν λόγω ζήτημα είναι και θα συνεχίσει να είναι «αγκάθι» για τη χώρα μας. Ωστόσο, σε ένα ζήτημα τόσο ιδιαίτερο, ευαίσθητο και πολυδιάστατο κανείς δεν μπορεί με σιγουριά να πει πως το μαύρο είναι μαύρο και το λευκό λευκό μιας και η αλήθεια βρίσκεται σχεδόν πάντα κάπου στη μέση. Κι αν κάποιοι χρειάζονται γυαλιά για να τη δουν, κάποιοι άλλοι, όχι λίγοι στον αριθμό, τη βλέπουν κάθε μέρα μπροστά τους. Κι αυτοί δεν είναι άλλοι από τους ανθρώπους της προσφυγιάς.

” Γυναίκα τυφλή στη Κω ” :Μια από τις 10 εμβληματικότερες φωτογραφίες της 30χρονης πορείας του φωτορεπόρτερ, Γιάννη Μπεχράκη.

Το άρθρο αποτελεί το project εργασίας στο πλαίσιο του μαθήματος της “Διεθνούς Δημοσιογραφίας” το οποίο έγινε σε συνεργασία με τους “Μαρία Αλεξανδρίδου”, “Αλέξανδρο Χατζόπουλο” και” Όλγα Τατσίδου”.